Santa Lucia

Laat me de laatste dagen even kort samenvatten: dinsdag ben ik naar de bioscoop geweest, omdat ik gratis kaartjes had gekregen via Erasmus in Schools. Eigenlijk draait er momenteel niet veel bijzonders (ik ben ook niet geïnteresseerd in James Bond), dus hebben we uiteindelijk Twilight gezien. Ja, echt... Ik ben niet echt bevooroordeeld, maar ik had er van te voren niet al te veel van op. Nu heb ik alleen het eerste hoofdstuk van het eerste boek gelezen, maar ik kon het prima volgen. Het was ook niet zo goed, vond ik, en er waren wel degelijk oogrolmomenten, maar ach... Er zijn zo veel slechte dingen, terwijl alleen Twilight altijd wordt bekritiseerd. Gisteren ben ik naar de laatste les Zweeds geweest, en 's middags heb ik mijn essay nog even verbeterd (en nu ben ik toch echt klaar!), en 's avonds heb ik me weer eens buitengesloten. Ik stond dus in de sneeuw, en gezien Tania niet thuis was heb ik toch maar de service gebeld om de deur te komen openen (want die dingen gebeuren natuuuuurlijk altijd buiten werktijd) met de mobiel van een jongen die net langs liep. Gelukkig kwam Tania toen net thuis, dus heb ik ze nog maar eens gebeld om te zeggen dat het in orde was. Vervolgens heb ik op de bank geslapen en vanochtend heb ik de sleutel opgehaald. Het was best saai, hoewel Tania iets had gebakken waar ik de naam van ben vergeten. Het is in ieder geval een Kaukasisch gerecht, en is gemaakt van bladerdeeg met kaas als vulling. Eigenlijk hoorden ze anders te smaken, maar ze waren toch best te eten. Vanmiddag ben ik naar de feedback seminar geweest en hebben we na afloop Finse joulutorttu gegeten.

Tegen de avond ben ik naar de kathedraal gegaan. Vandaag is het namelijk Santa Lucia, en ik was daar heel benieuwd naar. Ik heb namelijk toen ik een jaar of vijftien was voor school eens een boek gelezen dat zich afspeelde in Zweden tijdens de Tweede Wereldoorlog, en op een gegeven moment is het daar ook 13 december. Santa Lucia wordt in Zweden, Noorwegen en Denemarken gevierd, en in Finland ook door de Zweedstalige bevolking. Ik wilde eigenlijk een uitleg geven, maar deze video, die door de International Office op Facebook is gezet, doet dat eigenlijk prima:

In Turku wordt Lucia gekroond in de kathedraal, en daarna loopt ze in een optocht daar de trap af, de stad in. Het meisje dat dit jaar Lucia was heet Anna Eriksson. Om half zes begon de ceremonie, maar je moest op tijd zijn, omdat er heel veel animo voor was en je anders niet veel zicht zou krijgen. Het was wel leuk, want een Finse mevrouw en een klein meisje kwamen naast ons zitten en ze vroeg waar ik vandaan kwam, wat ik van Finland had gevonden, en wat voor weer het nu in Frankrijk is. Maar goed, hieronder vinden jullie een paar foto's, en als jullie op "lees meer" klikken kunnen jullie eveneens een Zweeds kerstliedje en een liedje voor Santa Lucia beluisteren:

De laatste tien dagen...

Het semester loopt ten einde... De laatste essays zijn ingeleverd, er zijn nog twee lessen Zweeds en een examen over, en dat is het... Vandaag was mijn mondeling. We moesten om de beurt een op een met de lerares praten, en daar kreeg je een cijfer voor. We moesten ons in groepen van vier inschrijven, en in een half uurtje moesten we een voor een het lokaal in. Ik had me opgegeven voor de eerste groep. Dan is het maar gedaan, hè. Ons groepje bestond uit Michael (uit... Ghana, dacht ik?), Matis (uit Estland) en nog een jongen die ik niet kende. Ik moest van de jongens als eerste, want ja, dames gaan voor, hè. Pff, zelf waren deze gentlemen nog aan het stressen, omdat ze niet wisten hoe ze uit moesten leggen hoe je van de universiteit naar Kauppatori loopt. Uiteraard was er helemaal geen reden tot stress, want mondelinge examens zijn altijd veel relaxter dan schriftelijke. Ik bedoel maar, als je iets niet snapt, kan de lerares je op weg helpen... Ideaal toch, zeker? En het was doodsimpel: ze vroeg dingen als wanneer ik geboren was (op dit punt was de lerares bijna in choque dat ik uit 1990 was: "Are my students born in the 1990s now? Djeez, they're getting so young and I'm getting so old!"), wat mijn favoriete eten is, hoe vaak ik televisie kijk, of ik broers en zussen heb... Op dit punt kwam het gesprek op het feit dat ik in Frankrijk woon, maar uit Nederland kom. Ze vond dit bijzonder interessant, maar had geen tijd om verder te vragen. Ik kreeg een 17/20, en de volgende was aan de beurt. Michael en Matis waren verbaasd dat het zo snel was gegaan, en wilden meteen weten wat ze gevraagd had. Toch niet die stomme richtingen, hè? Nee, nee, jongens... Maak jullie niet druk.

De rest van de middag heb ik mijn laatste essay teruggelezen. Ik wilde absoluut snel klaar zijn zodat ik daarna leuke dingen kon doen. Want als ik nog iets wilde doen, moest het snel gebeuren. En nu is die tijd aangebroken, maar realiseer ik me... Eigenlijk ben ik heel tevreden. Er is niet echt iets dat ik absoluut nog moet doen. Morgen ga ik naar de bioscoop, donderdag is het Luciafeest, vrijdag het afscheidsfeest (goddank is het in The Monkey - vééééél gezelliger dan Klubi!), maandag het examen van Zweeds, 18 december besteed ik aan dingen regelen (starting package terugbrengen, bankrekening sluiten - hihi, nu moet ik denken aan Ghost -, dat soort dingen...) en 19 december bezoek ik een school voor Erasmus in Schools. En dan ga ik dus naar huis.

Zes weken voordat ik naar huis zou gaan had ik het er met Razvan over. Hij merkte het terloops op, en ik was toen een beetje van slag. Nog maar zes weken! Ik ben toen heel veel Franse muziek gaan luisteren, zitten denken aan de leuke dingen thuis en langzaam ging het nare gevoel weg... Zes weken werden een maand, drie weken, twee weken... En nu is het punt daar dat er nog slechts 10 dagen over zijn. En weet je? Ik ben blij met alle goede herinneringen. Ik heb de tijd van mijn leven gehad, 2012 was sowieso een topjaar, en toch vind ik naar huis gaan niet erg... En zo hoort het ook.

Onafhankelijkheidsdag

Vandaag is de nationale feestdag in Finland, want op 6 december 1917 verklaarden ze zichzelf onafhankelijk. Ik kan niet zeggen dat ik veel van Finse geschiedenis weet, maar na het boek Waar We Ooit Liepen en een paar artikelen op Wikipedia te hebben gelezen weet ik dat het ongeveer als volgt gegaan is: van de dertiende tot het begin van de negentiende eeuw bij Zweden, en daarna bij Rusland. Tegen die tijd ontstond er een nationaal sentiment en wilden ze onafhankelijk worden, waartoe ze tegen het eind van de Eerste Wereldoorlog de kans kregen. In Rusland brak in 1917 immers revolutie uit, en Finland verklaarde zich daarop onafhankelijk, op 6 december. Rusland erkende dit al snel, maar van januari tot mei 1918 volgde er een bloedige burgeroorlog tussen de Witte Garde (veelal bestaande uit welgestelde Zweedstalige Finnen) en de socialistische Rode Garde (veelal Finstalige Finnen uit lagere klassen). Uiteindelijk won de Witte Garde onder leiding van Mannerheim en met hulp van Duitsland. Rusland had zich immers teruggetrokken en Zweden hield zich sowieso afzijdig. Er vielen gedurende de hele periode 37 000 doden (van een totale bevolking van destijds 3 miljoen), zowel op het slagveld als in gevangenenkampen, waar de levensomstandigheden niet zo fantastisch waren. Beide partijen (de Rode Garde in het begin, en de Witte Garde na hun overwinning als een soort van tegenreactie) pleegden ernstige oorlogsmisdaden.

Eigenlijk is vandaag ook meer een herdenking dan een feestdag, denk ik. In Helsinki wordt er in het parlement (in een vertrek waar ik geweest ben!) een receptie gehouden, die op tv te volgen is. In Turku liepen Finse studenten van de Finstalige en de Zweedstalige universiteiten samen in een optocht naar het kerkhof waar toespraken gehouden werden. Ze droegen allemaal een soort van pet (dat is een Finse traditie: als je slaagt voor de middelbare school krijg je die, en bij dit soort dagen draag je 'm vervolgens) en hadden baniers en kaarsjes bij zich. Ze zongen een lied dat, te meer omdat ik er geen woord van verstond, bijna - tja, hoe noem je dat? - spookachtig klonk in het donker en in de sneeuw en in contrast met de verder stille menigte en de vrij uitgestorven stad. Alles zat immers dicht. Volgens mij is dit echt een vrij traumatisch iets geweest in de Finse geschiedenis, en is het maar goed dat de Duitse die meende dat het nogal "boooring" was dit niet tegen de aanwezige Finnen verkondigde.

Schaatsen

Ik ga een paar dagen van eenzame opsluiting en dwangarbeid tegemoet, want ik wil mijn essay echt af krijgen, zodat ik daarna nog een dag of tien leuke dingen kan doen zonder al te veel werk te hebben. Vandaag had ik er aan willen schrijven, maar ik had nog veel andere dingen te doen: groenten en brood kopen (morgen zit alles dicht in verband met Onafhankelijkheidsdag), kijken voor nieuwe handschoenen (ik heb een paar leren, maar die zijn niet echt tegen de kou, en dus draag ik nu twee paar over elkaar heen), mijn buskaart uploaden, een gedicht schrijven voor mijn surprise voor WizardZone, mijn opstel voor Zweeds... Uiteindelijk heb ik maar een derde gedaan van wat ik eigenlijk wilde.

Maar goed, er waren ook genoeg leuke dingen. Gisteren was ik totaal onverwachts ineens uitgenodigd om te gaan bowlen met Razvan en een paar van zijn vrienden. Het was gezellig, ondanks de kou waar ik doorheen moest (ik ben serieus op een gegeven moment een of ander gebouw ingerend en heb mijn handen tegen de verwarming gehouden - twee paar handschoenen over elkaar dragen is dus geen overbodige luxe) en het feit dat ik drastisch verloor. Ik was echt al blij als ik überhaupt punten scoorde. Ik heb trouwens zo gelachen om  Mariia, een van de aanwezigen. Door een misverstand dacht ze dat Razvan en ik zouden blijven: "I thought you and your boyfriend would be staying." Eh... Ik en mijn wat? Met alle respect, Razvan is een aardige jongen, maar daar houdt het ook echt mee op. Ze had ook totaal geen aanleiding om aan te nemen dat er meer was dan vriendschap. Maar goed, toen ik na afloop thuis kwam had Tania een gast, een jongen uit Moskou. Hij zou appeltaart gaan bakken, en ze vroegen me of ik ook wat glögg (de Zweedse variant van gluhwein) wilde. Heel gezellig, maar eerlijk gezegd was het wel zo leuk geweest als ze moeite hadden genomen niet constant in het Russisch te babbelen...

Maar afijn... Vanavond was nog leuker. Afgelopen zaterdag had ik Jinghan uitgenodigd om te gaan schaatsen, en aangezien Razvan mij zo vaak vraagt voor dingen (Tallinn, Lapland - overigens heb ik dat afgeslagen -, Scrabble bij The Three Beers, bowlen, het feestje bij hem thuis...) dacht ik dat het wel zo netjes zou zijn hem, Teo en Vicky eens mee te vragen. Razvan zelf had het echter razend druk, maar Teo en Vicky kwamen wel en hadden meteen nog maar een heel stel uit Päivänpaiste - de plek waar zij wonen - opgetrommeld. Dit was op het museumdagje na denk ik het enige wat ik heb voorgesteld te doen - voor de duizend en een andere dingen die ik heb gedaan ben ik gewoon uitgenodigd door anderen -, maar het was best een succes. Jinghan kon totaal niet schaatsen en ik heb het haar geleerd. Of nou ja, ze is nog steeds geen Sven Kramer, verre van, maar ze vond het in ieder geval leuk om geprobeerd te hebben. En Teo zei me na twee rondjes al: "You're good at this, right?"

Kerst

Het is hier echt heel koud... Wel -10, en er ligt een dik pak sneeuw. Gisteren heb ik kniekousen onder mijn spijkerbroek aan gehad, en ik heb ze ook aangehouden in bed. Toen ik vanochtend wakker werd stonden de ijsbloemen op de ramen, maar de wind was gelukkig gaan liggen. Gisteren waaide het in ieder geval zo hard dat de sneeuw steeds in je gezicht werd geblazen en dat was wat minder aangenaam.

In ieder geval is het heel leuk om de advent hier mee te maken. De dagen zijn ontzettend kort (en al heel wat minder deprimerend!) en de kerstsfeer is geweldig. Veel beter dan in Frankrijk, waar ze hun hele tuin heel kitcherig versieren en elkaar doodleuk laptops en flatscreens cadeau doen. Maar goed, da's een andere discussie... Gisteren was ik naar het adventconcert. Eigenlijk had ik gedacht dat ze meer bekendere dingen zouden hebben zoals Stille Nacht en Oh Dennenboom, maar het waren vooral Zweedse en Finse liedjes, die Jinghan en mij in de verste verte niet bekend in de oren klonken. Maar het was wel heel mooi. Vandaag waren we ergens warme chocolademelk gaan drinken en om vijf uur zijn we naar de kathedraal gegaan. Ze hebben daar een enorme kerstboom en vandaag gingen met veel ceremonie de lampjes aan. De kerstman kwam een toespraak houden, maar die was uiteraard in het Fins, dus hebben we er niks van begrepen. Ook waren er kinderen van verschillende basisscholen die (wederom volledig onbekende) kerstliedjes zongen. Het was zo schattig, al moet ik wel bekennen dat ik het ook niet vervelend vond toen het voorbij was, want mijn tenen en vingers waren zo verkleumd dat het pijn deed. En dat terwijl sommige van de aanwezige kinderen gewoon door de sneeuw gingen rollen en dergelijke. Maar ja, daarvoor zul je wel Fins moeten zijn, neem ik aan.

Als ik zin heb post ik binnenkort wel foto's van de kerstdecoratie.

Sauna

Eigenlijk is alleen wonen nog niet zo heel erg als je er eenmaal aan gewend bent. Je kunt bijvoorbeeld de hele nacht muziek draaien of je schoenen aanhouden in huis. In koude landen, zoals Finland of Rusland, wordt dat als bijzonder onbeleefd ervaren omdat je als het sneeuwt de hele vloer vies maakt, en daarom is het de gewoonte om zelfs 's zomers je schoenen meteen uit te doen. Nu heeft Tania nog net geen smetvrees, dus jullie kunnen je voorstellen wat ze van Wan dacht... Maar goed, uiteindelijk vind ik het ook absoluut niet erg dat het maar voor een weekje is.

Ondertussen is het hier weer gaan sneeuwen. Er ligt geen heel dik pak, maar er staat wel een straffe, ijzige wind en dat maakt het gevoelsmatig toch wel erg koud. Afgezien van die vroege sneeuw in oktober waren de temperaturen hier voor Finse begrippen vrij subtropisch, en nu halen de Finnen die ik ken hun schouders op en zeggen: "Ach, de winter moest toch een keer moeten beginnen, hè." Maar voor de uitwisselingsstudenten is het uiteraard alleen maar leuk, want het was helemaal niet zeker dat we überhaupt sneeuw zouden zien. Ik heb gisteren mijn op een na laatste essay af te schrijven. Nu is er nog maar een te doen, en ik moet nog twee keer in de week naar Zweeds en leren voor het examen, maar afgezien daarvan heb ik denk ik toch vrij veel vrije tijd, en ik moet dus hoognodig bedenken wat ik absoluut nog wil doen. In ieder geval is er vrijdag het adventconcert, de dag daarna komt Jinghan, misschien ga ik zondag schaatsen, op 6 december is het onafhankelijkheidsdag, op 7 december ga ik met ESN naar het kunstmuseum (niet vanwege werkelijke interesse, maar een meisje dat ik ken - en die kunstgeschiedenis studeert - doet de rondleiding), op 13 december is het Luciafeest en op 19 december ga ik eindelijk een school bezoeken. Ik kreeg vandaag een mail van de lerares met heel veel excuses dat het zo lang had geduurd voor ze contact op had genomen, maar of ik dan nog in Finland ben. Niemand heeft zo veel geluk als ik, geloof ik. Ik vlieg op 20 december namelijk weer naar huis...

Verder heb ik nog geen idee. Misschien nog wat musea bezoeken in Turku? Of het archipel? Of misschien toch Tampere nog? Een ding heb ik in ieder geval al waar gemaakt: ik ben eindelijk naar de sauna geweest. Jullie moeten weten dat Finnen zweren bij sauna's. Het land telt er een stuk of twee miljoen (tegen vijf miljoen inwoners is dat veel) en "sauna" is het enige woord uit de Finse taal dat overgenomen is in bijna alle andere talen. Genoeg reden om te zeggen dat - als je bijna vier maanden in Finland doorbrengt - je er toch een keer een bezoek aan moet hebben gebracht. Hier in Haliskyla, het studentencomplex waar ik woon, zijn er twee. Een waar je voor moet betalen en een die gratis is op woensdag en zondag. De reden dat ik er nog nooit geweest was was enerzijds luiheid (ik had geen zin om uit te zoeken waar het was) en anderzijds durfde ik het niet zo goed. Niet dat ik preuts ben of iets dergelijks, helemaal niet. Maar ik ben een beetje claustrofobisch en in een kleine ruimte zitten waar het tussen de 80 en 120 graden wordt is dus niet mijn idee van relaxen. Ik vond het op zich wel okee. Niet iets dat ik thuis ga missen, maar toch wel aangenaam.

Cultuurshock

Blèèèèègh! Naast die trip naar Polen had Tania ook nog een of ander evenement in Helsinki en dus ben ik tot vrijdag weer alleen thuis. De afgelopen week vond ik het echt tien keer niks. Niet dat ik me alleen hoefde te voelen, want ik was natuurlijk uitgenodigd voor Razvans feestje. En hij vroeg eveneens of ik met hem en Teo naar Lapland wilde, maar als ik dat had gedaan had ik helaas nog maar 36 euro overgehouden om het uit te houden tot mijn beurs weer op mijn rekening gestort wordt en dat is op 9 december op zijn vroegst. Sowieso ben ik niet veel thuis geweest, maar als je dan 's avonds toch thuis komt en alles is donker en stil baal je drie keer zo hard als voordat je vertrok. Daarbij maakte het donkere weer mijn humeur er niet veel beter op, want het is nu pas om negen uur 's ochtends goed en wel licht, en om drie uur begint het alweer te schemeren. En in de tussentijd is het vaak ook nog donker weer. Begrijp me niet verkeerd, eigenlijk vind ik korte dagen wel gezellig en als het eenmaal avond is is het ook geen ramp, maar als je net je lunch op hebt en het begint al donker te worden denk ik wel van, moet dat nu? Maar goed, laten we hopen dat het toch went om alleen te zijn. Tot nu toe gaat het wel redelijk...

Vanavond was de laatste Chill Evening, maar het was wel gezellig. Eigenlijk is de bedoeling dat je gewoon komt om nieuwe mensen te ontmoeten, maar ik kende bijna iedereen al. Jakub uit Polen was er (ik ken hem omdat ik Zweeds heb met hem), Razvan, Teo en Vicky, de mensen van de Student Union, die irritante Iranees en nog een jongen uit Pakistan die ik verder niet kende. Het is zo leuk, want we komen niet alleen uit verschillende landen, maar we doen ook totaal verschillende studies. De helft doet informatica, ik studeer geschiedenis, Vicky literatuur en Jakub scheikunde. Zonder die Chill Evenings zouden we elkaar niet eens kennen en nu ben ik daardoor dus Razvan tegengekomen en zijn we naar Tallinn geweest. Ik vind het dus ook jammer dat dit de laatste keer was. Maar goed, we hebben het over van alles gehad. Waar je in Turku kunt skiën en schaatsen bijvoorbeeld. Vanaf volgende week is er een schaatsbaan. Er zijn in Turku natuurlijk ook wel minstens vier indoorschaatsbanen, maar ik wacht toch voor meer informatie even op de volgende nieuwsmail. En dan was er dus nog de kerstmarkt, het feit dat het woensdag gaat sneeuwen, Lapland, noorderlicht... Schijnbaar is er een app voor je telefoon waarmee je het kunt simuleren, maar gelukkig heb ik het toch al in het echt gezien, want een app lijkt me toch niet helemaal hetzelfde.

En dat was er ook nog het vrij terughoudende karakter van de Fin in het algemeen. Voor de jongen uit Iran was dit kennelijk een groot probleem, en ik begreep wel waarom. Mijn God, als hij eenmaal begint te praten houdt hij niet meer op, maar daar heb ik het twee weken al over gehad. Kennelijk is het in het Midden Oosten normaal dat mensen heel erg veel kletsen, en te oordelen naar de Pakistaanse jongen uit Zweeds klopt dat wel. Hij is net zo erg (en het vervelende is ook dat hij er voor Europese maatstaven echt aparte ideeën op na houdt - zo denkt hij dat het abnormaal is om kinderen te hebben voor je getrouwd bent en vindt hij eveneens dat een vrouw thuis zou moeten blijven om het huishouden te doen), en eerlijk gezegd vind ik beide jongens ronduit vervelend. Niet om waar ze vandaan komen of zoiets - een ander meisje uit Pakistan is juist heel aardig -, maar wel omdat... Tja, soms heb ik tijdens een conversatie met een van hen gewoon zin om te schreeuwen van: "Shut the hell up! I don't give a damn!" Maar ja, daar ben ik dan toch te beleefd voor, denk ik. Maar goed, Finnen zijn dus te rustig, volgens die Iranees. Tja. Ik vind ook dat bijvoorbeeld Fransen veel luidruchtiger zijn dan Finnen en ik heb al heel erg vaak de vraag gekregen waarom ik in vredesnaam voor Finland gekozen heb. Om heel eerlijk te zijn was dat niet echt een bewuste keuze (maar ik heb er absoluut geen spijt van, ondanks de duisternis!), maar het laat wel zien dat ze zichzelf gewoon niet als bijzonder interessant zien. Natuurlijk is het leuk als men gewoon een gesprekje aan gaat met mensen in de bus, maar tegelijkertijd heb ik het nooit als vervelend of onbeleefd ervaren dat mensen doorgaans niet zo zijn hier. Als een gesprek elders stilvalt denk je altijd meteen van, oh mijn God, wat zal ik nu eens gaan zeggen? Maar hier wordt dat als normaal - of in ieder geval als overkomelijk - ervaren. Ik denk dat een citaat uit een boek dat ik ooit las mijn mening goed opsomt (ook al gaat het eigenlijk over relaties): "I can't think of anything lonelier than spending the rest of my life with someone I can't talk to, or worse, someone I can't be silent with."